We wprowadzeniu pokazaliśmy suwak „zasięg kontra rozdzielczość”. Ten artykuł to jego prawy kraniec. OFDR (Optical Frequency Domain Reflectometry) bazuje — jak DAS — na rozpraszaniu Rayleigha, ale czyta światło w domenie częstotliwości, a nie czasu. Dzięki temu osiąga rozdzielczość, której metody impulsowe nie dotykają.

Domena czasu (OTDR) kontra częstotliwości (OFDR)

Klasyczne metody (OTDR, DAS) wysyłają impuls i mierzą echa w czasie — stąd duży zasięg, ale rozdzielczość ograniczona długością impulsu (~1 m). OFDR wysyła światło o płynnie przestrajanej częstotliwości i analizuje sygnał w częstotliwości — rozdzielczość wyznacza zakres przestrojenia (do ułamka milimetra), kosztem krótszego zasięgu. Przełącz:

rozdzielczość (gęstość punktów pomiarowych):
Typowy zasięg
do ~50 km
Rozdzielczość
~1 m
Domena pomiaru
czas (impuls)
Ta sama fizyka (Rayleigh), inny odczyt. OTDR/DAS = impuls w czasie → kilometry, rozdzielczość metrowa. OFDR = przestrajanie częstotliwości → metry/dziesiątki metrów, ale rozdzielczość sub-milimetrowa (ODiSI: oczko siatki do 0,65 mm; OBR: próbkowanie do 10 µm).

Sub-milimetrowa rozdzielczość w akcji

Co daje taka gęstość? Wyobraź sobie próbkę (np. element kompozytowy) z przyklejonym światłowodem. Przy karbie naprężenie rośnie ostro na szerokości milimetrów. ODiSI (0,65 mm) zobaczy ten pik w całości — czujnik o rozdzielczości kilku centymetrów uśredni go i przeoczy. Wybierz scenariusz:

próbka ze światłowodem ODiSI: 0 cm pozycja na próbce → 50 cm ODiSI (0,65 mm) pomiar zgrubny (~5 cm)
ODiSI (0,65 mm) — maks.
— µε
Pomiar ~5 cm — maks.
— µε
Różnica (co umyka)

Schematycznie. Pomiar „zgrubny” to uśrednienie po oknie ~5 cm. Przy ostrych cechach (karb, mikropęknięcie) zgrubny czujnik zaniża maksimum o rzędy wielkości — dlatego do testów konstrukcji stosuje się rozdzielczość sub-mm.

Tu liczy się każdy milimetr. Przy szerokich cechach (delaminacja, gradient) oba pomiary są zbieżne. Ale ostry pik przy karbie widzi tylko ODiSI — i to przesądza o wykryciu inicjacji uszkodzenia, zanim stanie się awarią.

Gdzie OFDR się sprawdza

✈️

Kompozyty i lotnictwo

Testy materiałów i struktur lotniczych — gęsta mapa naprężeń, wykrywanie delaminacji i koncentracji naprężeń niewidocznych dla tensometrów.

🔋

Baterie i energetyka

Pomiar temperatury i naprężeń wewnątrz ogniw podczas cykli ładowania — bezpieczeństwo i rozwój ogniw nowej generacji.

🩺

Medycyna i urządzenia

Kształt i naprężenia cewników, endoskopów oraz precyzyjnych elementów — pomiar w miejscach niedostępnych dla czujników elektrycznych.

🔬

Charakteryzacja włókien

Diagnostyka komponentów światłowodowych z „zero dead-zone” i próbkowaniem mikronowym (OBR) — pomiar strat, odbić i defektów co do mikrometra.

OFDR w ofercie Interlab

Interlab dostarcza systemy OFDR firmy Luna Innovations:

Dobór systemu, kabla/czujnika i sposobu montażu zależy od zadania — to wdrożenie projektowe.

Czytaj dalej

Najczęstsze pytania

Czym OFDR różni się od DAS, skoro oba używają Rayleigha?
Tym, jak czytają światło: DAS analizuje sygnał w czasie (impuls) — daje kilometry i szybkie drgania; OFDR w częstotliwości (przestrajanie) — daje rozdzielczość sub-mm, ale na krótkim dystansie i dla pomiarów statycznych (naprężenie, temperatura).
Jaki zasięg ma OFDR?
ODiSI — od metra do dziesiątek metrów na czujnik; OBR — typowo dziesiątki metrów, z opcją zasięgu do ok. 2 km przy zachowaniu sub-centymetrowej rozdzielczości.
Czy potrzeba specjalnego światłowodu?
Często wystarcza standardowe włókno jednomodowe (Rayleigh), przyklejone lub wbudowane w badany element. Sposób montażu dobiera się do aplikacji.

Potrzebujesz pomiaru z dokładnością ułamka milimetra?

Testy kompozytów, baterii, konstrukcji czy charakteryzacja włókien — opisz nam zadanie, a dobierzemy system ODiSI lub OBR z portfolio Interlab.

Porozmawiajmy o Twojej aplikacji →